"In eerste instantie zocht ik de oorzaak bij mijn werk"
Froukje werkt als teamleider landsdeel Noord bij de Regieorganisatie Transitie Landelijk Gebied van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) . "Ik begon 3 jaar geleden in deze baan. In die 3 jaar hebben we een hoog werktempo gehad. Er waren flinke uitdagingen. Er waren wisselingen in mijn team en dat vroeg veel flexibiliteit. In combinatie met de reistijd naar zowel Den Haag als Noord-Nederland, was het pittig", vertelt Froukje. "Ik merkte dat mijn lijf krakkemikkiger werd. Ik had ’s ochtends langer nodig om op te starten. Als je die tijd niet hebt, kan dat soms best lastig zijn. In die fase kreeg ik te maken met een flinke toename van nekklachten, rugklachten en stijfheid van mijn spieren."
Het duurde even voordat ze doorhad waar de klachten mee te maken hadden. Froukje: "Je moet in eerste instantie je eigen patroon zien: wat gebeurt er? Is het een kwestie van vermoeidheid? Had ik vakantie nodig? Dan zie je het patroon. Mijn klachten waren: vermoeidheid, toename van stramheid, ik had een slechte bloedsomloop, ik was prikkelbaar en had stemmingswisselingen. Mijn vriend zei: 'je bent niet meer jezelf. Zit je wel goed in je vel?’ Hij heeft mij een spiegel voorgehouden. In eerste instantie zocht ik de oorzaak bij mijn werk: het was veel. Maar na een vakantie, waarin ik doodop was, dacht ik: dit is niet goed."
"Ik vind de overgang een normaal thema waar we open over mogen zijn"
Toen ze het er ook met vriendinnen over had, ging er een lampje branden dat het de overgang was. "Ik ben met mijn huisarts gaan praten en heb gezegd: ‘ik zit in overgang en dat vind ik zwaar’", vertelt ze. "Tegelijkertijd ben ik er ook op mijn werk voor gaan staan. Ik ben zelf het gesprek aangegaan met mijn manager. Die zat er positief in en zei: ga maar op onderzoek uit. In overleg met hem heb ik een individueel coachingstraject gedaan, waarbij ik werd doorgelicht: wat is je hormoonspiegel, wat zijn je patronen? Dat heeft me gesterkt en daardoor ben ik de overgang ook als normaal gaan beschouwen."
Aandacht voor de overgang op de werkvloer
Froukje gaf in gesprekken met haar manager en de directeur aan dat ze de overgang openlijk wil bespreken en er aandacht voor wil vragen. "Ik vind dit een normaal thema. We hebben veel vrouwen van middelbare leeftijd in onze organisatie die veel te bieden hebben en met plezier willen blijven werken. En er zijn meer vrouwen die klachten hebben en daar niet geheimzinnig over willen doen. Ik heb gezegd dat ik voortaan open over mijn eigen ervaringen wilde zijn en het belangrijk vind om het te normaliseren. En ik wilde bijdragen aan het ontsluiten van de informatie die er vanuit het Rijk over te vinden is. Dat werd heel positief ontvangen. Ze stonden er allemaal achter."
"Het is niet van deze tijd om als vrouw alles uit jezelf te slepen ten koste van jezelf"
Het leidde ertoe dat ze veel ruimte ervoer om erover te praten én om maatregelen te nemen als zij – of andere vrouwen – last hebben van klachten. "Ik heb geen moment gêne gevoeld. Ik zeg gewoon: ik heb last van overgang," vertelt Froukje. "Ik maak er ook grapjes over. Maar ik voel ook de ruimte om te zeggen: ik heb vandaag echt last. Ik zit niet lekker in mijn lijf: ik werk online. Tegen zwangere collega’s zeg ik ook: als je je niet goed voelt, kies er dan voor om zo te werken dat het kan. Het is niet van deze tijd om als vrouw alles uit jezelf te slepen ten koste van jezelf."
Werken moet leuk blijven
Voor Froukje is duidelijk: werken moet leuk blijven. "We moeten zuinig zijn op ons menselijk kapitaal. Als maatschappij verwachten we dat mensen langer doorwerken. Dus: hoe houden we het leuk? Werk is een groot deel van je tijd. Ik vind het fijn om bewuste keuzes te maken die goed zijn voor mezelf en voor mijn werk. Mijn organisatie steunde me om informatie in te winnen over de overgang en deel te nemen aan bijeenkomsten daarover. We zijn zuinig op jonge mensen, maar we mogen ook zuinig zijn op mensen die met klotsende oksels werken. Een vriendin van mij had door de overgang enorm bloedverlies op het werk. Daar kreeg ze schaamte van. Dat kan toch niet de bedoeling zijn!"
Het gesprek erover voeren
Daarom is het gesprek erover voeren zo belangrijk, vindt ze. "Zoals de één zwanger wordt, de ander zorgverlof heeft voor ouders, is dit ook iets waar we aandacht voor mogen hebben. Dat mag met humor. En we moeten het niet kleiner maken dan het is. Het helpt als je het in een normale context mag zien en er op een rustige manier over mag praten. Ik merk dat vrouwelijke collega’s me nu soms opzoeken omdat ze er meer over willen weten.”
Voor Froukje pakte de aanpak met hormonen goed uit. Ze zit sindsdien beter in haar lijf en in haar vel. "Bij huisartsen is ook een transitie gaande. Door de stemmingswisselingen wilde ik langer doorgaan met het nemen van hormonen. Daar ging de huisarts in mee. Voor mij haalt het net dat kantje eraf van die stemmingswisselingen. Het voorkomt dat je het onnodig bij jezelf gaat zoeken. Vrouwen zoeken problemen vaak bij zichzelf: wat doe ik niet goed? Je moet natuurlijk daarnaast wel goed voor je gezondheid zorgen en je rust nemen.”
"Je mag oog hebben voor iemand die in een andere fase van zijn leven komt"
Ze vindt het heel mooi dat A+O fonds Rijk een jaarprogramma heeft om de overgang voor het voetlicht te brengen. "En er is veel meer informatie te vinden, zoals bij Vuurvrouw,” zegt Froukje. "De overgang hoort erbij. Het levert ook mooie gesprekken op. Ik heb momenteel een zwangere in mijn team. De zwangerschap en de overgang zijn beide een fase in het leven van een vrouw. Ik vind het mooi om die generatiegesprekken te hebben. Je mag oog hebben voor iemand die in een andere fase van zijn leven komt. Zo heb ik soms nog last van het lege nest syndroom. Mijn kinderen zijn al een paar jaar het huis uit. Maar ik vind dat soms echt nog moeilijk. De overgang versterkt die gevoelens.”
Naast humor is ook compassie heel belangrijk in deze fase van je leven, benadrukt Froukje. "Toen ik solliciteerde op deze baan droeg ik kleding, die ik nu niet meer pas. Ook de lichamelijke veranderingen zijn niet altijd leuk, maar daar kan ik gelukkig mild mee omgaan. Met compassie voor mezelf."
Ook aandacht voor de overgang in jouw organisatie?
Wil jij ook aandacht voor de overgang in jouw organisatie? Maak gebruik van het aanbod van Vuurvrouw Werkt: