Tijdens de overgang neemt bij vrouwen geleidelijk de eierstokfunctie af, wat leidt tot een vermindering van de productie van de vrouwelijke hormonen zoals oestrogeen en progesteron. De hormoonproductie stopt niet plotseling, maar vaak met schommelingen. De eerste veranderingen doen zich al voor begin 40 en blijven vaak onopgemerkt.
Lees meer over de verandering van hormonen tijdens de overgang.
Eerste verschijnselen overgang
Gemiddeld zijn vrouwen rond de 45 jaar als ze de eerste verschijnselen van de overgang opmerken. De overgang is voor elke vrouw anders. Zo zijn er vrouwen die voor hun 40ste al in de overgang komen, en zijn er vrouwen die ver in hun 50ste nog steeds regelmatig menstrueren.
3 fasen van de overgang
1. De premenopauze: je menstruatie is nog onveranderd
In de eerste periode van de overgang loopt de hormoonproductie langzaam terug. Tijdens deze fase menstrueer je nog regelmatig. Toch kun je al eerste klachten ervaren.
2. De perimenopauze: zo halverwege de 40
Je menstruatiepatroon verandert Je bent misschien vaker of langer ongesteld, hebt last van meer bloedverlies of stolsels, of je merkt dat de menstruatie steeds langer wegblijft. Dit komt omdat je hormoonspiegel verder daalt, het hormoon progesteron als eerste, terwijl je oestrogeen gaat schommelen. De veranderingen kunnen klachten veroorzaken. Zo kun je bijvoorbeeld last krijgen van stemmingsklachten, je voelt je gespannen, of down ook kun je last hebben van een kort lontje. Klachten van spieren, pezen en gewrichten komen voor. Ook kun je last krijgen van opvliegers en nachtzweten.
2. Menopauze: gemiddeld rond 51 jaar
De menopauze is 1 moment in de overgang. De menopauze wordt altijd achteraf vastgesteld. Het is het moment van de laatste menstruatie, als die een jaar geleden is. Dus als je een jaar niet hebt gemenstrueerd, dan kwam je tijdens je laatste menstruatie in de menopauze.
3. De postmenopauze: gemiddeld van 51 - 57 jaar
Na de menopauze begint de postmenopauze. De hormoonproductie daalt verder, de eierstokken maken nu bijna geen hormonen meer aan. Andere organen zullen deze taak gedeeltelijk overnemen. Lichaam en geest zoeken een nieuw evenwicht. De klachten blijven aanhouden tot dit evenwicht gevonden is.
Lees meer over de fasen van de overgang.
Cijfers van de overgang in Nederland
- Op dit moment zijn naar schatting 1,8 miljoen vrouwen in de overgang.
- 80% van deze vrouwen heeft last van overgangsklachten, zoals opvliegers, stemmingsklachten en slecht slapen.
- 1 op de 3 vrouwen heeft zoveel last van de overgang dat het hun dagelijks leven beïnvloedt.
- De overgang begint bij de meeste vrouwen ergens in de 40.
- De gemiddelde leeftijd dat vrouwen in Nederland de menopauze bereiken is 51,5 jaar. De menopauze is het moment van je laatste menstruatie, dit moment wordt achteraf na 1 jaar vastgesteld.
- De overgang duurt ergens tussen de 5 en 10 jaar, maar 15% van de vrouwen heeft na 10 jaar nog steeds klachten.
- Bij 1 op de 100 vrouwen stopt de menstruatie al voor het 40ste jaar. Bij 1 op de 1.000 zelfs al voor het 30ste jaar. In dit geval is er sprake van Prematuur Ovarieel Insufficientie (POI).
Hoe zit het eigenlijk biologisch?
Niet veel zoogdieren kennen een overgang. Wij delen de overgang met slechts 2 andere diersoorten. De Indische griend (een kleine walvissoort) en een orka. Na de overgang wordt de Orka vrouw dominant leidt groep met haar ervaring door moeilijke tijden. Kunnen wij nog wat van leren!
Wat helpt?
Wil je aan de slag met jouw overgangsklachten? Begin dan met een gezonde leefstijl! Helpt dat niet voldoende? Vraag dan eens advies aan een overgangsconsulente of maak een afspraak bij de huisarts. Hier lees je meer over wat je kunt doen om overgangsklachten te verminderen.
Invloed van de overgang
De overgang kan invloed hebben op de ontwikkeling van hart- en vaatziekten en osteoporose bijvoorbeeld. Ook kan de overgang bestaande aandoeningen beïnvloeden, zoals diabetes, ADHD en schildklierklachten. Lees er hier alles over.